Phong cách nội thất dường như đã trở thành điểm xuất phát mặc định của mọi dự án. Người ta dành hàng giờ để lưu ảnh trên Pinterest, lưu những căn nhà yêu thích trên Instagram hay gửi cho kiến trúc sư hàng chục bức ảnh tham khảo. Nhưng có một câu hỏi quan trọng hơn lại rất ít khi được đặt ra: Bạn muốn sống như thế nào trong ngôi nhà của mình? Với quan điểm thiết của Mộc Xinh Designs, đó mới là câu hỏi mà kiến trúc nên bắt đầu.
Phong cách không thể trả lời cách bạn sống
Chúng tôi không phủ nhận vai trò của phong cách trong thiết kế nội thất. Trên thực tế, phong cách là công cụ giúp kiến trúc sư tạo nên sự thống nhất về ngôn ngữ thẩm mỹ, từ vật liệu, màu sắc cho đến hình khối và chi tiết. Nhưng nếu phong cách trở thành điểm khởi đầu của một dự án, rất dễ xảy ra một nghịch lý: ngôi nhà có thể đẹp, nhưng lại không thực sự phù hợp với người sống trong đó. Bởi mỗi phong cách đều có thể được tái hiện bằng hình thức. Trong khi đó, lối sống của mỗi gia đình lại không thể sao chép.
Tổng hợp quan sát trong nhiều năm thiết kế, chúng tôi thấy nhiều lối sống và biểu hiện cá nhân hoá khác biệt. Chỉ riêng về nhu cầu sinh hoạt chung, nhiều gia đình muốn dành phần lớn thời gian ở phòng khách để quây quần cùng nhau nhưng cũng có gia đình chỉ cần một góc nhỏ đủ yễn tính để cùng đọc sách. Có gia đình coi căn bếp là trung tâm của mọi cuộc trò chuyện nhưng cũng có gia đình chỉ mong muốn những góc riêng để ngôi nhà trở thành nơi để tận hưởng sự yên tĩnh hoặc những cuộc trò chuyện thủ thỉ.
Những khác biệt ấy không thể được giải quyết chỉ bằng một phong cách thẩm mỹ như Japandi, Wabi Sabi hay Modern Farmhouse. Điều cần được hiểu trước tiên luôn là con người và vì thế thiết kế nên bắt đầu từ nhịp sống của gia chủ.
Trong một dự án cải tạo căn hộ tại The Manor, gia chủ chia sẻ với chúng tôi mong muốn về một không gian mộc mạc, tối giản, có chiều sâu và bền vững theo thời gian. Nếu chỉ nhìn vào những mô tả đó, rất nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Wabi Sabi. Nhưng càng trò chuyện, chúng tôi càng nhận ra điều gia chủ tìm kiếm không phải là một phong cách,mà là một trạng thái sống.
- Là cảm giác bình an khi trở về nhà.
- Là nhu cầu kết nối giữa các thành viên thông qua không gian chung rộng mở.
- Là mong muốn đưa việc thưởng trà, đọc sách, hành thiền và kết nối với thiên nhiên trở thành một phần tự nhiên của đời sống thường nhật.
Từ đó, những quyết định thiết kế không còn xoay quanh việc lựa chọn một bảng màu hay kiểu dáng nội thất, mà xoay quanh việc tổ chức lại không gian để phục vụ những thói quen ấy.
- Một phòng ngủ được lược bỏ để mở rộng không gian sinh hoạt.
- Những khoảng xanh được đưa vào sâu hơn trong căn hộ.
- Các khu vực chuyển tiếp được mở rộng để tạo cảm giác thư thái khi di chuyển.
- Không gian thờ tự được đặt ở vị trí trang trọng như một điểm tựa tinh thần của cả ngôi nhà.
Điều đáng chú ý là không một quyết định nào trong số đó được đưa ra để tạo nên một hình ảnh Wabi Sabi. Chúng đều xuất phát từ nhu cầu rất cụ thể của gia chủ. Chính sự nhất quán ấy khiến ngôn ngữ thiết kế hình thành một cách tự nhiên, thay vì được áp đặt. Nhìn ở góc độ hình thức, công trình mang tinh thần Wabi Sabi. Nhưng ở góc độ thiết kế, Wabi Sabi chỉ là kết quả của quá trình thấu hiểu gia chủ, chứ chưa bao giờ là mục tiêu đầu tiên.
Có một quan niệm khá phổ biến rằng phong cách quyết định cảm xúc của không gian. Theo quan điểm của chúng tôi, chính cách con người muốn sống sẽ quyết định phong cách nào là phù hợp.
Một gia đình yêu thích sự kết nối sẽ cần một cấu trúc không gian khác với một người coi trọng sự riêng tư. Một người thường xuyên làm việc tại nhà sẽ có những yêu cầu khác với người chỉ xem ngôi nhà là nơi nghỉ ngơi. Khi những nhu cầu ấy được giải quyết một cách rõ ràng, ngôn ngữ thiết kế cũng dần hiện ra một cách tự nhiên.
Phong cách, khi đó, không còn là lớp áo được khoác lên công trình, mà trở thành kết quả của hàng trăm quyết định thiết kế được đưa ra vì chính con người sử dụng không gian ấy.
Có lẽ đó cũng là lý do những công trình có giá trị lâu dài thường không chạy theo xu hướng. Chúng bền vững bởi chúng được xây dựng trên những nhu cầu rất thật của cuộc sống.
Bắt đầu từ cuộc sống, không phải từ Pinterest
Nếu đang chuẩn bị xây mới hoặc cải tạo ngôi nhà của mình, hãy thử dành nhiều thời gian hơn để trả lời những câu hỏi về chính cuộc sống của bạn trước khi lựa chọn phong cách.
- Bạn thích dành nhiều thời gian nhất ở đâu trong ngôi nhà?
- Khoảnh khắc nào trong ngày khiến bạn cảm thấy thư giãn nhất?
- Điều gì đang thiếu trong không gian sống hiện tại?
- Và điều gì bạn mong muốn sẽ vẫn còn giá trị sau mười năm nữa?
Khi những câu hỏi đó được trả lời, phong cách phù hợp thường cũng sẽ dần hiện ra.
Bởi sau cùng, mục tiêu của thiết kế nội thất không phải là tạo ra một ngôi nhà giống với những hình ảnh đẹp trên mạng xã hội. Mà là tạo nên một không gian phản chiếu đúng cách bạn muốn sống hôm nay và trong nhiều năm sau đó.
